الشريف المرتضى ( مترجم : رحيمى )

47

تنزيه الأنبياء ( ع ) ( فارسى )

مىخواست با غرق شدن هلاك كند از آن وعده استثنا نمود . و سخن نوح عليه السّلام درستى اين تأويل را نشان مىدهد ، كه فرمود : إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي وَ إِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ « 1 » به اين ترتيب ، هر دو خبر با يكديگر مطابق بوده ، نفىكنندهء هم نيستند . اين تأويل دقيقا از ابن عباس و تعدادى ديگر از مفسران نقل شده است . 2 ) اين كه منظور از لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ « 1 » آن باشد كه بر دين تو نيست ، يعنى كافر و مخالف پدرش بوده و گويا كفرش موجب خروج از اهليّت آن حضرت باشد . اين سخن خداوند متعال در بيان علت اين امر ، شاهد اين تأويل است كه إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ « 2 » بنابراين روشن مىشود كه خروج او از شمول حكم اهل آن حضرت عليه السّلام به دليل كفر و كردار زشتش بوده است . اين وجه را نيز گروهى از اهل تأويل ( تفسير ) ابراز داشته‌اند . 3 ) او واقعا فرزند آن حضرت نبوده ، تنها از نظر بستر ، پسر او شمرده شده است . به‌همين‌جهت آن حضرت بنا به ظاهر امر او را پسر خود خواند و خداوند متعال به او فهماند كه مسئله بر خلاف ظاهر بوده است و او را از خيانت همسرش آگاهى داد كه در اين صورت تكذيب گفتهء نوح عليه السّلام نيست . زيرا آن حضرت از سر گمان خود و به اقتضاى حكم شرعى [ ازدواج ] آن مطلب را اظهار داشت و خداوند متعال از غيبى كه كسى جز او به آن آگاه نيست ، خبر داده است . اين تأويل از « حسن » « مجاهد » و « ابن جريج » نقل شده است . اما اين وجه بعيد است . زيرا اين معنا با آن قسمت از آيه كه مىفرمايد : وَ نادى نُوحٌ ابْنَهُ منافات دارد زيرا نام پسر را بر فرزندش اطلاق كرده است . و خداوند وى را از اهل آن حضرت با عبارت وَ أَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ استثنا نموده است . ضمن آن‌كه لازم است پيامبران از اين مقوله به دليل در پى داشتن نكوهش و خوارى و كاستن از منزلت ايشان به دور و مبرّا باشند و خداوند متعال آنان را از چيزى كه موجب انزجار مردم از ايشان شود و قبول دعوتشان را سخت نمايد ، دور داشته است . « ابن عباس » هم دليل ما را تأييد و در ضمن تفسير فَخانَتاهُما « 2 » كه در مورد همسران نوح و لوط مىباشد ، مىگويد كه اين خيانت ( نابكارى / زنا ) نبوده است . بلكه يكى از آن دو به مردم مىگفت كه همسرش ديوانه است و ديگرى مردم را از ميهمانان [ لوط عليه السّلام ] باخبر مىكرد .

--> ( 1 ) - هود ( 11 ) آيهء 45 . ( 2 ) - تحريم ( 66 ) آيهء 10 . پس آن دو خيانت كردند .